Bozkırın hırçın çocuğu: Hülâgu Han
Mustafa Köksal

Özet

Türklerin 1040 Dandanakan savaşından sonra Horasan bölgesinde kurdukları Büyük Selçuklu devleti, Yakın Doğu coğrafyasındaki İslâm ülkeleri için bir umut oldu. Çünkü Türkler, bu topraklara geldiklerinde bölgede önemli bir siyasî unsur olan Abbasî halifeliği güç kaybetmeye başlamış ve hâkimiyeti altında bulunan topraklarda yaşayan topluluklar arasında huzursuzluklar ortaya çıkmıştı. Bunun yanında ezeli düşman Bizans devleti, bunu fırsat bilerek İran, Irak, Suriye gibi çoğunlukla Müslümanların yaşadığı topraklara saldırdı. Müslümanlar, Bizans saldırılarına karşı koymak zorunda kaldılar. Bu saldırıların yanı sıra Yakın Doğu’da oluşan siyasî, kültürel ve ekonomik kriz özellikle Suriye, Irak, İran gibi İslâm devletlerini oldukça etkiledi. Bu dönemde ortaya çıkan sorunlara Bağdat yönetimi bir çözüm bulamadı. Bu durum halk arasında hoşnutsuzluğa ve tepkilere yol açtı. (Erdem, XX, 2000:3) Oluşan huzursuzluk ve yönetime karşı oluşan güvensizlik, özellikle İran’ın Mazenderan, Kuhistan ve Dihistan gibi dağlık bölgelerinde faaliyet gösteren Bâtîniler için ele geçmez bir fırsattı. Bu ekonomik ve siyasî kaos sayesinde bölgede yaşayan halk nazarında büyük itibar kazandılar. Önceleri İran’ın dağlık bölgelerinde faaliyet gösteren Bâtîniler, İran içlerine hatta Horasan topraklarına kadar yayıldılar. Onların bölgede nüfuzunun artması sünnî dünyasında bir uyanışa neden oldu. Büyüyen bu tehdit karşısında Müslümanlar var olma savaşına giriştiler. (Lewis, 1995: 33)…

Anahtar Kelimeler