Yozgatlı İhsan Efendi’nin Türk dili ve edebiyatı sahasındaki faaliyetleri
Güler Doğan Averbek

Özet

Mısır’ın Osmanlı Devleti’nden ayrılışı ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kuruluşundan sonra Kahire’de doğan, büyüyen ve orada bir kültür muhiti oluşturan Türkler’in özellikle Türk edebiyatı sahasındaki faaliyetleri uzun yıllar göz ardı edilmiştir. Orada oluşan Türk muhitinin kültür ve sanata katkılarının son döneme kadar üzerinde çok durulmadığı, Mısır’da Türkçenin izlerinin Mehmet Akif Ersoy gibi genellikle Türkiye’den Mısır’a gidenler üzerinden ele alındığı anlaşılmaktadır. Mısır’da oluşan Türk muhiti ve orada yaşayan Türklerin kültürel katkılarını kapsamlı bir şekilde ele alan ve Mısır’da Türkler ve Kültürel Mirasları adını taşıyan ilk çalışma, Prof.Dr. Ekmeleddin İhsanoğlu tarafından 2006’da neşredilmiştir. Daha sonra Arapça ve İngilizceye tercüme edilen söz konusu çalışma, Mısır’da basılan Türkçe eserlerin ve süreli yayınların detaylı bir listesini de ihtiva etmesi bakımından ayrıca önemlidir. 
Mısır’daki Türk muhitindeki edebî faaliyetler hakkında Türkiye’de yapılan çalışmalardan birinde Ömer Rıza, Mısırlı şair Aişe İsmet Teymur’u tanıtmaktadır (Ömer Rıza 1330). Bu konudaki erken çalışmalardan biri de Prof.Dr. M. Ali Yekta Saraç tarafından kaleme alınan “Türk Edebiyatının Mısır’da Unuttuğu Bir Şair Aişe İsmet Teymur” başlıklı makaledir (Saraç 1995). Daha sonra yine Prof. Saraç tarafından “Mehmet Akif’in Gölgeleri’nin Arapçaya Tercümesi ve İbrahim Sabri Efendi” adıyla Mısır’da yaşayan ve Türkçe şiirler yazan İbrahim Sabri ve onun Arapçaya tercüme ettiği Safahat’ın son kitabı Gölgeler etraflı bir şekilde ele alınmaktadır (Saraç 1997). Sonraki yıllarda da Mısır’da yetişen Türk edipler hakkında bazı çalışmaların yapıldığı görülmektedir…

Anahtar Kelimeler