1919-1923 yılları arasında Kazım Karabekir’in Gümüşhane’ye ilişkin gözlemleri
Ali Çiftçi

Özet

Kurtuluş Savaşı’nın önemli komutanlarından Kazım Karabekir Paşa, görev yaptığı, gezdiği ve gördüğü yerler hakkında gözlemlerde bulunup bunu yazıya döken asker siyasetçi bir kişidir. 19. Yüzyılın son çeyreğinde 2. Abdülhamit’in açtığı modern okullarda yetişen kuşaktandır. Karabekir de kendi kuşağındaki diğer eğitimli kişiler gibi Türkiye’nin değişiminde rol oynamış bir kişidir. Kuşağındaki diğer aydın-asker-siyasetçiler gibi o da bir kültür insanı özellikleri göstermektedir. Kişisel hayatı ile ilgili ayrıntılı notlar tutma yanında yaşadığı, gördüğü yerleri tetkikçi bir gözle inceleme ve tanıma merakı onda yüksek düzeydedir. Bu yönüyle gördüklerini yazıya dökerek tarih disiplinine katkıda bulunmuştur. Kazım Karabekir, Kurtuluş Savaşı’nda Doğu Cephesi’nde görev yaptığı için Kuzeydoğu Anadolu Bölgesini iyi tanımaktadır. Merkezi Erzurum’da bulunan 15. Kolordu Komutanlığı ve Doğu Cephesi Komutanlığı sırasında Gümüşhane ve ilçelerini de görmüş ve gözlemlerini ayrıntılı olmasa da yazıya dökerek hatıralarında yer vermiştir. Hatıralarından öğrenildiğine göre 1919 yılında Kurtuluş Savaşı’nın başında bir defa, 1923 yılında Kurtuluş Savaşı’nın hemen ertesinde iki defa olmak üzere üç defa Gümüşhane’den geçmiştir. Karabekir, hatıralarında 1919 yılında Kurtuluş Savaşı hazırlıkları için Erzurum’a giderken yaptığı gözlemlerine, 1923 yılı gözlemlerine göre biraz daha uzun yer vermektedir…  

Anahtar Kelimeler