Doğu Türkistan sorunu; işgal ve asimilasyon
Alimcan İnayet

Özet

Türk’ün ata yurdu olan Doğu Türkistan, Türk kültür ve medeniyetinin beşiği, Divanu Lugat’ıt-Türk ve Kutadgu Bilig’in yazıldığı, Satuk Buğrahan, Kaşgarlı Mahmut, Yusuf Has Hacib ve Hoca Ahmet Yesevi’nin vatanı, dolayısıyla Türk milli şuuru, milli kimliği ve milliyetçiliğinin beslendiği topraklardır. Bu topraklar, ne yazıktır ki jeopolitik ve jeostratejik saiklerle Çin tarafından işgal altında tutulmaktadır.

1. Çin dünya tasarımında Doğu Türkistan

Çin bundan 3000 sene önce Doğu Türkistan’ı mitostratejik bir hedef olarak belirlemiş, Sarı İmparator ( Huangdi 黃帝) ve Batının  Ana Kraliçesi (Xi Wangmu 西王母)ni Doğu Türkistan sınırları içerisindeki Karanlık dağ / Kunlun (昆仑山)ına yerleştirerek bölgeyi Çin dünya ve siyasal tasarımlarının merkezine koymuştur. Batının  Ana Kraliçesi (Xi Wangmu 西王母)nin eline ölümsüzlük ilâcını vererek Çin›in kaderini ve sonsuza dek var olmasını adeta bu bölgeye bağlamıştır. Çin›in başlangıçta mitostratejik hedefi olan Doğu Türkistan Han ve Tang döneminde ve sonraki Mançu-Çin döneminde Çin reel politiğin bir hedefi  hâline getirilmiştir. MÖ 2. yüzyılda Çin’in bugünkü Doğu Türkistan’a gönderdiği Zhang Qian / Cang Çien, Tang döneminde gönderdiği Xuanzang / Şuenzang  (玄奘) Çin’in yayılmacılığında ve Orta Asya topraklarının işgalinde çok büyük misyon üstlenmiş kişilerdir. 751 yılında Çin işgal ordusunun Talas bölgesine kadar ilerlemesi ve ağır yenilgiye uğrayarak bölgeyi bin sene müddetle terk etmesine rağmen, 18. yüzyılda tekrar işgal girişiminde bulunması Çinlilerin Doğu Türkistan’dan ve dahi Orta Asya’dan hiçbir zaman vazgeçmediği gerçeğini ortaya koymaktadır…

Anahtar Kelimeler