Osmanlı Devleti’nde I. Dünya Savaşı sırasında yeni yazı denemeleri
Fahri Kılıç

Özet

Tanzimat Dönemiyle bir modernleşme sürecine girmiş olan Osmanlı İmpara-torluğu’nda; bürokratik merkeziyetçilik ve yaygın eğitim çabalarıyla birlikte, yazıdaki çapraşık ve karmaşık imla sorunu ile ilgili tartışmalar başlamıştır. Bu dönemde özellikle aydın-bürokrat çevrelerinde mevcut alfabenin yetersizliğine dair tartışmalar gündeme gelmiştir.
Alfabe konusunda ilk sistemli eleştiri ve öneri, Seyyid Mehmet Tahir Münif (Paşa) Efendi tarafından dile getirilmiştir. Münif Paşa, kurucu üyesi olduğu Cemiyet-i İlmiye-i Osmaniye’de 12 Mayıs 1862 tarihinde yaptığı konuşmada, mevcut yazı sisteminde ünlü işaretleri kullanılmadığı için bir sözcüğün yerine göre çeşitli biçimlerde okunmakta olduğunu ifade etmiştir. Münif Paşa, anlamları bilinmeyen Arapça, Farsça kelimelerin ve özel isimlerin doğru bir şekilde yazılamadığını ve okunamadığını, Avrupalıların matbaada 30-40 imden oluşan Latin harfleriyle basım yapabilirken nesih bir yazı için 500 hatta talik bir yazı türü için bunun birkaç katı imden oluşan bir dizgiye ihtiyaç duyulduğunu belirtmiştir…
 

Anahtar Kelimeler