Cihan Harbinde Türk-Alman İttifakı: Bir stratejik ortaklığın kısa muhasebesi
Doç. Dr. Gültekin Yıldız

Özet

Osmanlı ordusu, Birinci Dünya Savaşı cephelerinde dörtlü bir askerî ittifakın parçası olarak çarpıştı. Batı dillerinde “Merkez Güçleri” olarak anılan bu stratejik işbirliğinin Türkçe karşılığı “İttifak Devletleri” olarak bulunmuştu. Söz konusu ittifakı oluşturan dört devletin de Cihan Harbi sonrası ortak kaderi, büyük toprak parçalarını kaybetmek ve rejim değişikliği/işgale mahkûm kalmak oldu. İttifakın Türkiye dışındaki diğer üç üyesi olan Almanya, Avusturya ve Bulgaristan İkinci Dünya Savaşı’nda bir kez daha ittifak kurup kaybettiklerini yeniden kazanmaya çalıştılarsa da, bu ikinci topyekûn harpten de mağlup ayrıldılar. 

Dört ülkede de ilk büyük savaşın resmî tarihi yazılırken mağlubiyetin faturası yerli siyasi ve askerî karar alıcıları kadar yabancı müttefiklere de çıkarıldı. Türkiye’de bu hikâye daha ziyade, “maceracı İttihatçılar” ve “uğruna imparatorluk feda ettiğimiz vefasız Almanlar” ekseninde kurgulandı ve bir asır içinde kemikleşerek günümüze dek geldi. Cihan Harbi’nde ordu komutanlığına kadar yükselmiş olan Cumhuriyet’in bânisi Mustafa Kemal Paşa’nın o dönemde, Başkomutan Vekili Enver Paşa ve Alman General Liman von Sanders Paşa ile yıldızının barışmamış olması da, bu tarih anlatısının şekillenmesinde müessir oldu...
 

Anahtar Kelimeler